Çocukluk Çağı Aşıları

Aşılamada hedef hastalıklar; sık görülen, ağır veya ölümcül seyreden veya kalıcı hasar bırakma riski olan hastalıklardır. Aşılanan kişi kendisi hasta olmayacağı gibi yakın çevresine hastalığı bulaştırma riski de taşımayacaktır ve onları da dolaylı olarak koruyabilecektir; bu olaya toplumsal bağışıklık (Herd İmmunity) denilmektedir. Sık görülen hastalıklardaki aşılama bu hastalığa yönelik sağlık harcamalarını da azaltacağı için ekonomik olarak da ülkelere katkı sağlayacaktır.

Aşılama hastalığa sebep olan mikropla karşılaşmadan önce vücuda zayıflatılmış veya ölü mikrobu vererek, vücudu o hastalığa karşı hazırlıklı hale getirmeyi amaçlar. Böylece vücudun bağışıklık hücreleri mikrobu tanır ve mikroba karşı koruyucu nitelikte bağışıklık maddeleri (antikorlar) salgılar. Unutulmaması gereken nokta immünolojik hafızanın uzun süreli olmasına rağmen tamamen mükemmel olmadığıdır. Bu sebeple etkin ve güçlü bağışıklık yanıtının elde edilmesi için belli aralarla birden çok aşı yapılması veya bu aşıların belli aralıklarla tekrar edilmesi gerekir. Bu tekrar aşılarına pekiştirme (rapel) aşıları denir.

Aşılama ile sık görülen ve ölümlere yol açan hastalıkların tamamen ortadan kaldırılabilmesi de mümkündür. Örneğin; daha önceleri büyük salgınlar ve ölümlere yol açan çiçek hastalığı, 1977 yılından beri dünyadan tamamen temizlenmiştir ve hastalık etkeni ortadan kaldırılmıştır. Bu sebeple 1977 yılından sonra doğanlara çiçek aşısı uygulaması da kaldırılmıştır. Yine bulaşıcı olan, ölüm ve sakatlıklarla yol açan çocuk felci hastalığı da, düzenli aşılamaya bağlı olarak ülkemiz de dahil olmak üzere pek çok gelişmiş ülkede artık görülmemektedir. Türkiye bu sebeple poliodan (çocuk felcinden) arındırılmış ülke sertifikasını almıştır. Ancak halen komşu ülkelerde çocuk felci vakaları görüldüğü için rutin aşılann içinde polio aşısı uygulanmaya devam etmektedir. Bunun dışında kızamık, kızamıkçık, kabakulak, verem, hepatit B, hepatit A, zatürre ve menenjit hastalıklarında da kayda değer yol kat edilmiş, hastalık sıklığı ve komplikasyonları belirgin derecede azalmıştır. Sağlık bakanlığımızın çok düzenli ve geniş kapsamlı bir aşı takvimi vardır, aile hekimleri ve pediatristler tarafından aşılar takip edilmektedir. Halen rutin aşı şemasında olmayan Rota virüs (ishal) ve meningokok menejit aşısı, human papilloma virüs aşısı ( serviks kanserinden koruma amaçlı), özellikle riskli bebeklere uygulanan RSV aşısı ( yenidoğan uzmanın tarafından rapor gerekir)ve her yıl tekrar edilmesi gereken grip aşısı (risk gruplarına ödenmektedir) da özel aşılama içindedir, bu konuda ayrıntılı bilgiler için kişilerin hekimlerine danışmaları yeterli olacaktır.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Selda Hekim Yıldırım

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here