Elif ÇelebiDepresyon çağımızın hastalığı. Bazen doğru bilinen bazı yanlışlar ile kişi depresyonda olduğunun farkına varamıyor veya depresyon konusunda yeteri hassasiyet gösterilmiyor. Sizler için, Acıbadem Psikoloji Uzmanı ve İstanbul Şehir Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı, Yrd. Doç. Dr. Elif Çelebi‘ye depresyon belirtileri nelerdir ve depresyon tedavisi nedir gibi depresyon hakkında merak edilenleri sorduk, işte o cevaplar:

Depresyon nedir ve depresyonun belirtileri nelerdir?

Depresyon Belirtileri Nelerdir

Depresyon, duygu, düşünce, davranış ve bedensel işleyişimizde olumsuzluklara neden olan bir duygudurum bozukluğudur. Hepimizin gündelik hayatımızda üzüntü hissedip umutsuzluğa kapıldığımız olmuştur. Bundan farklı olarak, depresyon çalışma hayatı, sosyal ilişkiler, ve hayatın diğer alanlarında zorluklara neden olan, ciddi bir psikolojik durumdur. Depresyonun belirtilerinin hepsi bir insanda aynı anda görülmeyebilir. En sık rastlanan belirtiler arasında hayattan zevk alamama, daha önceden ilgi duyulan aktivitelere ilginin azalması, değersizlik duyguları, kötümserlik, umutsuzluk, çaresizlik, intihar düşünceleri, tahammülsüzlük (sinirli olma hali), odaklanma sorunları, yorgunluk, uyku ve iştah sorunları sayılabilir.

Peki, depresyon teşhisi nasıl konur? Belirtilerden bazılarına sahip olan kişiler mutlaka depresyondadır denebilir mi?

Depresyon tanısı konabilmesi için bir uzmanla görüşme ve değerlendirme yapılması gerekir. Depresyon belirtilerinin en az 2 hafta sürmesi ve kişinin hayatında zorluklara neden olması gerekir. Depresyonun bütün belirtilerinin bir insanda aynı anda görülmesi gerekmeyebilir.

Depresyonda risk faktörleri nelerdir?

Depresyon en yaygın görülen ruh sağlığı sorunlarından biridir. Depresyonda risk faktörleri arasında düşük sosyo ekonomik düzey, erken anne-baba kaybı, kadın olmak, işsizlik, daha önce depresyon geçirmiş olmak, kişilik yapısı, çocukluk çağı cinsel ya da fiziksel taciz, tıbbi hastalıklar, kaygı bozukluğu, madde ve alkol sorunları sayılabilir. Bunlar yanında bazı düşünce alışkanlıkları da depresyon öncesinde ve sonrasında görülür. Düşünce alışkanlıklarımız duygularımız ve davranışlarımız üzerinde etkilidir. “Çocuklarımın başarısızlığı benim başarısızlığım anlamına gelir” şeklinde bir düşünce başarıyı içsel ve kişisel nedenlerle açıklama eğilimi risk faktörlerine örnek gösterilebilir. Benzer şekilde, siyah-beyaz düşünce biçiminde durumlar ya mükemmel/ideal ya da felaket olarak kodlanır ve ikisi arasında gri renklere yer verilmez.

Depresyon Belirtileri Nelerdir

Son olarak, bir türlü kendini ve yaptıklarını beğenmeyen, aşırı eleştirel ve yargılayıcı bir iç ses değersizlik duygularına neden olur. Bu tarzda düşünen kişiler sosyal mukayese yaparak kendilerinden daha iyi durumda olan insanlara yönelik kıskançlık duygularının etkisinde kalabilir. Aşırı yargılayıcı bir iç sesle hareket ederek gündelik hayatın sorunlarını çözmede yetersiz hisseder ve bu yetersizlik duyguları bir kısır döngüyle devam eder.

Depresyon neden kadınlarda daha sık görülür?

Depresyon kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Bunun nedenleri arasında biyolojik faktörler (hormonel değişiklikler, gebelik) ve sosyal faktörler sayılabilir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin yaygın olduğu toplumlarda kadınlar birçok konuda engellenmişlik, hayal kırıklığı ve değersizlik hissedebilir. Bunlara ek olarak, çocukluk çağı cinsel taciz kız çocuklarında daha yaygın görülür. Bu cinsel tacizin etkileri çocuklukta kalmaz, yetişkin bir kadın özgüven eksikliği, değersizlik duyguları, ve stresle baş etmede zorluklar şeklinde sorunlar yaşamaya devam edebilir.

Depresyon Belirtileri Nelerdir (4)

Ayrıca, kadınlar hem depresyon öncesinde hem de depresyon sırasında gündelik hayatın olumsuz durumlarını sahne sahne kafalarında canlandırma konusunda daha çok zaman harcar. Bu sahneler canlandırılır, “sonra şöyle dedi, keşke ben de ona şunu deseydim, kimbilir kime anlatacak bunu” tarzındaki düşünceler bozuk plak gibi evrilir çevrilir, tekrar edilir. Bu düşünce tarzındaki sorun, genelde sozun çözmeye, ya da eyleme yönelik olmayıp olumsuz duygular oluşturmaktan öteye geçmemesidir.

Depresyonda olan kişiler neden intihara meyillidir?

Geleceğe dair beklentilerin azalmasıyla güzel bir gelecek hayali kurmak zorlaşabilir. Hayattan beklentisi azalan, sabah yataktan kalkmak için neden bulamayan bir insan için hayat anlamsız ve boş gelebilir. Bunun yanında depresyonla gelen acı, fiziksel sorunlar, yorgunluk da insanı yorabilir. Bu durumda, ‘bitse de kurtulsam’ şeklinde pasif intihar düşünceleri de artabilir. Olumsuz ya da anlamsız gelecek düşünceleri yanında depresyonun geçmişe dair olumusz düşüncelere de neden olduğunu biliyoruz. Geçmişinde sadece olumsuzluklar hatırlayan, kendini değersiz hisseden bireyler için de gündelik hayatlarını devam ettirmek zor hale gelecektir.

Depresyonun sadece antideprasan ilaçlarla tedavi edildiğine dair bir kanı var psikoterapi yöntemi ile depresyon nasıl tedavi edilir?
Kanıta dayalı terapi yaklaşımlarını inceleyen bilimsel araştırmalar bize depresyon tedavisinde psikoterapi uygulamalarının ilaç kadar etkin olduğunu gösteriyor. Terapi sona erdikten sonra bile etkinliği devam ediyor ve depresyonun tekrar etme riskini azaltıyor.

Siz depresyonlu hastalarıyla hangi tedavi yöntemini uyguluyorsunuz?
Behavioral Activation (davranış etkinleştirme), Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve aile terapisi kullanıyorum.

Depresyon ne kadar sürede tedavi edilir?

Depresyon tedavisinde 8-12 seans arasında sonuç alınabilir.

Son olarak depresyon tedavi edilmezse ne olur?

Depresyon Belirtileri Nelerdir (4)

Depresyon tedavi edilmezse tekrarlama riski artar. Depresyondaki birey kişisel hayatında, çalışma hayatında, ilişkilerinde sorunlar yaşar. Odaklanma ve yorgunluk sorunları çektiği için gündelik hayatı zorlaşır. Öfke ve sinirlilik halleri yorucu olur. Bunun yanında bedensel şikayetler, ağrılar, uyku ve iştah sorunları yaşamaya devam ederse hayat kalitesinde ciddi düşüşler görülebilir.

3 YORUMLAR

  1. Depresyon artık günümüzün en büyük sağlık sorunlarının başında gelmeye başladı. Aşırı borçlanma, aldatma, kötü aile ilişkileri, mutsuz geçen bir hayat sonrasında, bence Türkiye’nin en gizli hastalarından bir tanesi.

    Ayrıca kanseri azdırıyor. Bu işe kesinlikle bir çözümün bulunması gerekiyor.

  2. Birbirine girift ilişki yapılarından sonra insanlardan depresyonları daha göreceğiz. İnsanlar daha atarlı, daha stresli oluyor olacak. Herşeyi sanal yaşamaya başladık. Aşkları sevgilleri, anıları hep sanallaştırıyoruz. Bütün güzel bir ömrü dört duvar arasında yaşıyoruz.

    Kıytırık bir dört duvar arasında bir ömür yaşayabilmek için 10 yıl mortgage kredisi ödeyen insanlar nasıl depresif olmasınlar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here