İş Yerinde Tacize Uğrayan Kadınların Yapması Gereken 5 Şey

Çalışma yaşamında hep var olan fakat görmezden gelinen mobbing, birçok iş yerinde hala çok sayıda çalışanın kabusu olmaya devam ediyor. Bazen hakaretle, aşağılanmayla  bazen de normalin üzerinde aşırı iş yükü yükleyerek kendini gösteren bu davranışa maruz kalmak çalışanın hem psikolojik hem de fizyolojik olarak etkilenmesine neden olabilmektedir. Mobbing olgusu çalışma hayatının önemli sorunlarından biri. Peki mobbing kelime anlamıyla neyi ifade ediyor?

Latince kökenli mobbing sözcüğü, psikolojik şiddet baskı, kuşatma, taciz, rahatsız etme veya sıkıntı vermek anlamlarına geliyor.  En iyi ifade eden anlamıyla yıldırma veya iş yerinde psikolojik terör anlamındadır. Özellikle hiyerarşik yapılanmış gruplarda ve kontrolün zayıf olduğu örgütlerde, gücü elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine psikolojik yollardan, uzun süreli sistematik baskı uygulamasıdır. Son dönemde sosyoloji ve hukuk başta olmak üzere çeşitli alanlarda disiplinler arası çalışılan bir konu haline gelen mobbing, günümüzde kadınların iş yaşamındaki korkulu riyası haline gelmiştir.

Mobbing’in ilerlemiş boyutu olan cinsel taciz ise kadınları rahatsız eden en büyük baskı unsurudur. Cinsel tacize karşı güçsüz kalan ve başkalarından yeterince destek görmeyen bir çok kadın, psikolojik dengesi sarsıldığından ve devamlı korku ve endişe içinde yaşadığından, işyerinde çalışmaktan zevk almamaya başlamaktadır. Çoğu zaman gergin, tedirgin hatta depresif (meyus) hale gelen bu kadınlar, strese karşı dayanma güçlerini kaybetmektedirler.

Mesleki alanda psikolojik ve fiziksel tacize uğrayan bu kadınlar kariyer yapma konusunda da geri adım atmak durumunda kalmaktadırlar. İşyerinde huzursuz bir ortamda çalışmak zorunda kalan kadınların, fiili olarak cinsel tacize uğramaları da gerekmez. Meslektaşlarının saygısızca yaptıkları bazı imalı sözlerin yanında art niyetli bakışları da kadınları oldukça rahatsız edebilir ve kendilerini kötü hissetmelerine sebep olabilir. Böyle bir ortamda bulunan kadının işe olan verimliliği ve motivasyonu yerinde olmayacaktır.

Cinsel tacizin etkileri insanın sağlık yapısını sarsabileceği gibi mesleki alanında da olumsuz tesirler yapmaktadır. Kadınlar bazen işlerini bırakmak zorunda kalmakta, bununla birlikte kariyerlerine ara vermek durumunda kaldıkları gibi mesleki tecrübelerini de yitirmektedirler. Yeniden iş hayatına atılabilme konusundan yeni güçlüklerle karşılaştıkları için, bazen de işsiz duruma düşebilmektedirler.

Cinsel taciz olaylarına ciddi biçimde karşı konulmadığında, bu durumdan sadece kadınlar olumsuz yönde etkilenmiyor. Kadın ayrımcılığının ve düşmanlığının yoğun olduğu ve cinsel tacizlere göz yumulduğu iş yerlerinde, çalışma atmosferi de bozulmakta ve bundan ötürü de motivasyonu, verimliliği ve performansı düşmektedir. Özellilikle, kadınların daha çok hastalanmaları neticesinde işgücünü kayıpları artmakta ve bu da işletmelere ek mali külfetler gelmektedir.

Bu itibarla, işverenlerin cinsel taciz konusunda daha fazla duyarlı olmaları, kadınların işyerinde cinsel baskılara maruz kalmalarını önlemeleri,  işyerinin saygınlığını ve verimliliğini korumaları, kısacası kendi menfaatleri açısından da önem taşıyor.  Bu açıdan mesleğe bakıldığında, cinsel taciz olayı, sadece iki kişiyi ilgilendiren özel bir konu olmaktan ziyade işverenin de sorumluluk alanına girmektedir.

·        İşverenler, kendilerine tanınmış bütün hukuki imkanların dışında cinsel taciz olaylarına karşı aktif bir rol üstlenebilirler. Örneğin, aşağıda sıraladığımız yöntemleri işyerlerinde uygulayabilirler.

·           İşyerinde oluşturulan işyeri konseylerinde ve / veya işyeri sendika temsilciliğinde yeteri sayıda kadın işçilerin bulunması temin edilebilir.

–       İşverenler, iş akitlerine cinsel tacizin her türlü cezai müeyyideye tabi tutulacağı yönünde bir madde ekleyebilir. Gerekirse, iş akitlerinin feshinin de mümkün olabileceği hususunda açık hükümler koyabilir.

–      ·        İşyerinde pornografik resim posterlerin asılması yasaklanabilir.

·        Şirket gazetecilerinde ve dergilerinde bu konu gündeme getirilebilir ve personel basın yoluyla aydınlatılabilir. Ayrıca, ilan tahtalarına bununla ilgili bildiriler ve afişler de asılabilir.

·        İşyeri sendika temsilcileri ve işyeri konseyi üyeleri bu konuya vakıf olma noktasında bilgilendirilir. Bunun yanında, periyodik hizmet içi eğitim seminerlerinde bu konuya daha çok yer ayrılabilir.

Cinsel Tacize maruz kalanların yapması gerekenler nelerdir?

1) Tacizciye durumdan rahatsız olduğunuzu, bunu cinsel taciz

olarak gördüğünüzü, davranışlarını durdurması gerektiğini,

aksi takdirde şikâyet edeceğinizi bildirin. Bu konuşmayı tanıklık

edebilecek güvenilir birinin yanında yapmaya gayret gösterin.

2) Çalışma arkadaşlarınızla konuşun, onların da başına benzer

şeyin gelip gelmediğini öğrenin. Başkaları da benzer

durumdaysa kolektif bir şikâyet örgütlemeye çalışın.

3) Yöneticinizi durumdan haberdar edin, eğer tacizi yapan

yöneticiniz ise, durumu yönetim kuruluna, insan kaynakları

birimine ve sendika yetkilisine bildirin.

4) İlk andan itibaren, soruşturmada delil olarak kullanılabilecek ne

tür materyal varsa toplayın, olaylara dair kayıt tutun, delilleri

saklayın ve olayı yakın kişilerle paylaşın.

5) Hukuksal yollara başvurun: Çalışan kişi, işi yapmaktan kaçınmak

hakkını kullanabilir; hizmet akdinin haklı nedenle feshini

isteyebilir; maddi ve manevi tazminat davası açabilir, tecavüze

son verilmesi ve tespit davası açabilir, tacizde bulunana karşı

(yönetici ya da değil) ceza davası açabilir.

6) Psikolojik ve hukuki yardım almak için bu amaçla kurulmuş

olan örgüt ve kurumlara gerekli yerlere başvurun.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here